strona główna

Dakota w Oławie

    W stuletniej historii samolotu (za pierwszy uznano "Flyer I" braci Wright z 1903 r.) powstało tysiące konstrukcji. Jak to w życiu bywa, o jednych zupełnie zapomniano, zaś inne wciąż wzbudzają żywe emocje. Takim samolotem jest legendarna Dakota, której poświęcamy poniższą galerię.

Andrzej Tatarek



    W sierpniu 2005 r. do mojej prywatnej kolekcji lotniczej pozyskałem oryginalny samolot C-47 Dakota, a dokładniej jego znaczne fragmenty. Jeszcze w czerwcu 2005 r. samolot był kompletny i wyglądał nieźle, dzisiaj niestety możemy oglądać jedynie: przecięte lewe skrzydło (bez silnika) na szczęście z kompletnym podwoziem, kokpit oraz kadłub - odcięty na krawędzi spływu płata. Samolot został latem 2005 r. zniszczony przez producentów filmowych, ale to co pozostało wciąż ma wartość muzealną. Po Dakotach używanych w Polsce nie ma śladu, tym bardziej cieszy posiadanie tak "dużego" eksponatu. Z samolotu "zginęły" przyrządy pokładowe i fotele pilotów, oszklenie kabiny i wiele innych drobnych elementów. Zachowany tył kadłuba Dakoty, po renowacji, będzie w "polskim" malowaniu - takim jakie towarzyszyło naszym spadochroniarzom w czasie operacji Market-Garden w Holandii.
    Historia prezentowanego samolotu jest dobrze znana i udokumentowana. Transportowy "Skytrain/Dakota" został wyprodukowany w 1944 roku, latał w USA i latem 1944 przeleciał z Kanady do Anglii. Początkowo Dakota służyła w amerykańskich siłach powietrznych, w grudniu 1944 przekazano samolot do 147. dywizjonu RAF gdzie był używany do 1946 roku. Później Dakota znalazła się na bliskim wschodzie, w latach 60. ubiegłego wieku znowu w Anglii, wiele lat przechowywana na lotnisku Lasham, a następnie - w latach 90. "Dak" była atrakcją Euro Disneylandu pod Paryżem. W 2002 roku, po przewiezieniu do Holandii była jedną z trzech Dakot muzeum w Best.
    Samolot trafił wkrótce na plan filmowy - tworzono obraz o blokadzie Berlina w 1948 roku i moście powietrznym, a reżyser potrzebował dramatycznych scen katastrofy lotniczej - dlatego latem 2005 roku, zabytkową Dakotę podpalono, powodując znaczne zniszczenia.
    Dakota jest najważniejszym eksponatem w mojej kolekcji, w której znajduje się: TS-8 Bies (nr ser. 1E0513), kabina samolotu MiG-21 (nr boczny 9102), a także wiele mniejszych innych eksponatów. W ramach programu odbudowy, poszukuję elementów samolotu Li-2, które tymczasowo mogą posłużyć do rekonstrukcji. Osoby które dysponują częściami z Dakoty/Li-2, i mogą pomóc, prosimy o kontakt.

Przemysław Pawłowicz