strona główna





Pomniki lotnicze


Cz. 4. Reklamy, atrakcje turystyczne i kolekcje prywatne



Ze względu na dużą ilość zdjęć, galeria pomników lotniczych została podzielona na cztery grupy tematyczne:

Część 1.
Samoloty-pomniki
Część 2.
Tablice pamiątkowe,
rzeźby i głazy-pomniki
Część 3.
Zlikwidowane pomniki
lotnicze
Część 4.
Reklamy, atrakcje
turystyczne i kolekcje
prywatne


Andrzej Tatarek
atatarek@sanko.wroclaw.pl





Reklamy, atrakcje turystyczne i kolekcje prywatne

W ostatnich latach stosunkowo duża ilość samolotów wojskowych wycofanych z uzbrojenia naszej armii znalazła się w posiadaniu kolekcjonerów militariów lub osób pragnących zwrócić uwagę na swoją działalność gospodarczą. Część samolotów lub śmigłowców jest eksponowana w przydomowych ogródkach, inne znalazły zastosowanie jako "nośniki reklamy" mające zwrócić uwagę potencjalnego klienta. Zdobią więc stacje benzynowe, restauracje, prywatne przedsiębiorstwa...

 Adamowice MiG-21PFM
MiG-21PFM (n/f 94A6908) stoi przy stacji benzynowej w Adamowicach koło Kutna (PB).
 
 Besko MiG-23MF
MiG-23MF "122" samolot stoi przy stacji benzynowej w Besku przy drodze nr 28, pomiędzy Sanokiem i Krosnem (AG).
 
 Biała Podlaska Mi-2
Śmigłowiec Mi-2 nr fabr. 530603127, dawny nr boczny 603, obecne znaki SP-FSD. Do początku lat 90. użytkowany przez 42 el na lotnisku Babice, potem skreślony ze stanu i sprzedany osobie prywatnej. W 1996 lub 1997 roku uczestniczył w przemycie nielegalnych imigrantów narodowości afgańskiej, zatrzymany w rejonie miejscowości Podedwórze w woj. lubelskim, przy wschodniej granicy Polski. Do 2001 roku przechowywany jako dowód rzeczowy w hangarze eskadry technicznej 61 lpszb. W 2001 roku zajęty przez bank i sprzedany na przetargu obecnemu właścicielowi. Od tego czasu ustawiony przy centrum handlowym u zbiegu ul. Północnej z trasą krajową nr 2 Warszawa - Terespol (AS).
Fot. [3], Fot. [4] (WZ)
 
 Biała Podlaska MiG-21M
Samolot MiG-21M nr boczny "1901" nosi godła 1 plm "Warszawa" z Mińska Mazowieckiego oraz 41 plm z Malborka. W obecnym miejscu, przy centrum handlowym u zbiegu ul. Północnej z trasą krajową nr 2 Warszawa - Terespol, pojawił się w 2003 lub 2004 roku (AS).
Fot. [3], Fot. [4], Fot. [5] (WZ)
 
 Biała Podlaska TS-11 Iskra
Samolot TS-11 to egzemplarz 1H0323 lub 1H1011. Oba samoloty skreślono ze stanu 61 lpszb w Białej Podlaskiej w 1997 roku. W 1998 lub 1999 roku sprzedane zostały osobie prywatnej i ustawione jako reklama przy centrum handlowym u zbiegu ul. Północnej z trasą krajową nr 2 Warszawa - Terespol, przy czym jeden z samolotów stał na skwerku przy obiekcie, a drugi na dachu (AS).
Fot. [2], Fot. [3] (WZ)
 Białystok MiG-21
Samolot MiG-21 ustawiony w komisie samochodowym. Białystok, ul. 1000-lecia Panstwa Polskiego (WZ).
 
 Broniszew Su-20
Samolot Su-20 6256 (n/f 74416) stoi na stacji benzynowej (PB)
 Broniszew TS-11 Iskra
Samolot TS-11 Iskra (ex 0312, n/f 1H0312) stoi na terenie prywatnym (PB)
 Browina Śmigłowiec "Promyk"
Śmigłowiec wykorzystywany w charakterze reklamy stacji benzynowej w pobliżu miejscowości Browina przy drodze nr 1 w okolicach Chełmży. Konstruktorem śmigłowca "Promyk" jest Józef Tysięczny z podbydgoskiego Łochowa. Po oblocie śmigłowca w październiku 2004 r., konstruktor przekazał go finał WOŚP w styczniu 2005 r.
Fot. [3], Fot. [4], Fot. [5] (PZ)
 
 Chechło II Mi-2
Śmigłowiec Mi-2 nr "0628"" zdobiący firmę w miejscowości Chechło II k. Pabianic. Obecnie przemalowany na kolor zbliżony do nowego kamuflażu śmigłowców Wojsk Lądowych (PK)
 
 Chełm TS-11, MiG-21UM, An-2 i Mi-2
Na dziedzińcu Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Chełmie stoją: TS-11 Iskra "1219", MiG-21UM "9321", An-2 i Mi-2. (AS).
Fot. [3], Fot. [4]
 
 Chojnów Mi-2
Śmigłowiec stoi przy autostradzie A-4 niedaleko Chojnowa (G.S.)
 Deszczno Mi-2
Dwa śmigłowce Mi-2 znajdują się na terenie komisu maszyn budowlanych w miejscowości Deszczno, przy drodze nr 3 ok. 6 km przed Gorzowem Wielkopolskim (RW).
 
 Domaniewice "Samolot" stojący na terenie stacji benzynowej "Corekt" przy drodze nr 14, około 2 km przed miejscowością Domaniewice (na odcinku Głowno-Łowicz). "Samolot" ma zainstalowane czynne w nocy oświetlenie na końcówkach skrzydeł i stateczników (RW).
[fot.3]
 
 Franciszków PZL "Taurus"
Zdjęcie prezentuje makietę śmigłowca "Taurus". Projekt powstał w 1980 r. pod kierunkiem mgra inż S. Markisza w Ośrodku Badawczo Rozwojowym WSK PZL Świdnik jako rozwinięcie konstrukcji śmigłowca "Kania". Obecnie makieta śmigłowca jest własnością prywatną. "Taurus" stoi na posesji przy ul. Chemicznej w m. Franciszków pod Świdnikiem (P.M.Sz).
 Garczegorze An-2M
Samolot An-2M "1316" stoi przy MiG-23MF i MiG-21MF w Garczegorzu (droga Lębork-Łeba). "Antek" pochodzi z Siemirowic (G.S.)
 
 Garczegorze

MiG-21MF
Samolot MiG-21MF "8907" (n/f 968907) stoi przy MiG-23MF i An-2M w Garczegorzu. Na samolocie widoczne godło 10. PLM z Łasku.
 Garczegorze

MiG-23MF
Samolot MiG-23MF "001" (n/f 0390221001) stoi przy An-2M i MiG-21MF w Garczegorzu. Samolot pochodzi z 28. PLM w Słupsku-Rędzikowie.
 Janów L-410MU i Mi-2
Let L-410MU Turbolet (ex SP-FTM, n/f 78118 ) oraz Mi-2 jako reklama hotelu i stadniny w miejscowości Janów (nie mylić z Janowem Podlaskim ani Janowem Lubelskim) przy drodze krajowej nr 12 z Lublina do Chełma, ok 8 km przed Chełmem (AS).
 
 Jasień Mi-2T
Mi-2T (ex 4720, n/f 514720036) stoi przy restaurcaji "U Jacka" w miejscowości Jasień koło Brzeska. Belka ogonowa pochodząca oryginalnie od tego śmigłowca jest zamontowana na egzemplarzu stojącym w Babimoście (PB).
 Koszalin MiG-21M
Samolot stoi na parkingu Politechniki Koszalinskiej. Samolot pochodzi z 41 elt z Malborka. Został zakupiony w celu upamiętnienia pułku myśliwskiego (a potem eskadry) z Zegrza Pomorskiego. Niestety pomnik nie powstał i samolot od tego czasu zajął miejsce na parkingu (tj. od około dwoch lat). Jedynie zostal zmontowany i odświeżony. Zdjęcia prezentują stan samolotu w kilka dni po przetransportowaniu do Koszalina (W.S.).
 
 Koszalin TS-11 Iskra
Samolot (nr fabr. 3H1222) stoi w Koszalinie przy ul. Szczecińskiej (wyjazd na Szczecin) (PK), (RW).
[fot.3][fot.4]
 
 Kościelec Ił-18W
Samolot Ił-18W, ex SP-LSD w roli przydrożnego baru, ustawiony przy drodze nr 1 (E75) w miejscowości Kościelec niedaleko Częstochowy (PK).

Więcej zdjęć: [3], [4], [5], [6], [7] (AP)
 
 Krasne Mi-2
Śmigłowiec Mi-2 stoi na terenie komisu samochodowego w miejscowości Krasne koło Rzeszowa (przy drodze nr 4) (JC).
 
 Lipicze MiG-21MF
Samolot MiG-21MF "7913" znajduje się na terenie stacji kontroli pojazdów. Na samolocie zamalowano godło 10. PLM. Na ogonie widoczne jest miejsce po godle 2 Eskadry tej jednostki (ŁS).
 
 Lipsko Lim-5
Lim-5 (nr fabr. 1C1411) w miasteczku Lipsko 50 km na północ od Sandomierza. Samolot stanowi tzw. ozdobę lokalnej stacji benzynowej. (DK)
 
 Łęczyca Mi-2
Śmigłowiec Mi-2 o nr fabrycznym 510623028 stojący na terenie nieczynnej kopalni w Łęczycy (PK)
 
 Łódź MiG-21PF
Samolot stoi przy drodze wyjazdowej w kierunku Łowicza. Na płatowcu jest słabo widoczne godło 1. PLM "Warszawa" (P.K.)
 
 Łucka Mi-2
Mi-2 SP-SCW (n/f 529632026) stoi przy stacji benzynowej w miejscowości Łucka koło Lubartowa (PB).
 Mełgiew Mi-2
Mi-2 "SP-SAO" stoi "na wodzie" on od 2005 r. w miejscowości Mełgiew pod Lublinem, na miejscowym łowisku (P.M.Sz).
 Nowa Ruda MiG-21M
Nr fabr. 961813, stoi przy stacji benzynowej, samolot sprzedany na aukcji WOŚP we Wrocławiu w styczniu 2000 roku, wykupiony przez wrocławską firmę ochroniarską Asco po niewpłaceniu należności przez pewnego "biznesmena"
 Nowy Targ Mi-2
Mi-2 (ex RA-23666/36, n/f 544122045) stoi przy stacji benzynowej (PB).
 Okuninka

L-410
Samolot L-410 "Turbolet" stoi na terenie "baru pod samolotem" w pobliżu miejscowości Okuninka przy drodze nr 812 z Włodawy do Chełma.
 Ostrowiec
 Świętokrzyski
Mi-2
Śmigłowiec Mi-2 o znakach rejestracyjnych "SP-SRA" stoi w Ostrowcu Świętokrzyskim przy drodze na Opatów. Jest to reklama hotelu Wichrowe Wzgórze (JC).
 
 Otwock TS-11 Iskra
TS-11 Iskra "402" (nr fabr. 1H402) stoi przy wjeździe do karczmy Rudka, przy drodze nr 17 (Warszawa-Lublin), ok. 1 km przed tablicą Otwock (jadąc z Warszawy) (RW).
[fot.3]
 
 Podgórzyn Bell 206
Bell 206A JetRanger N6236N (n/f 113) stoi na wysepce przy łowisku komercyjnym w Podgórzynie koło Karpacza (PB).
 Pokrzywnik MiG-23MF
Samolot MiG-23MF "461" z 28. SPLM. Obecnie stoi we wsi Pokrzywnik pod Zgorzelcem, na podwórku sołytsa Bronisława Wojtkowa. Wcześniej był wystawiony na lądowisku Aeroklubu Zgorzeleckiego w pobliżu miejscowości Żarska Wieś (JG).
 Przesieczany Lim-2
Samolot obecnie stoi na szczycie budy z krasnalami dla turystów z Niemiec, przy drodze krajowej nr 4 w Przesieczanach, ok. 10 km na wschód od Zgorzelca w kierunku Bolesławca. Wcześniej był wystawiony na lądowisku Aeroklubu Zgorzeleckiego w pobliżu miejscowości Żarska Wieś (JG).
 
 Psary MiG-21M
Nr fabr. 961815, stoi przy drodze Wrocław - Trzebnica, egzemplarz uszkodzony podczas eksploatacji w 41.PLM i przekazany (mając tylko kilkadziesiąt godzin nalotu!) do szkoły w Oleśnicy; napisy eksploatacyjne ma w języku rosyjskim, obecnie jest oklejony reklamami skupu złomu
 Rzeszów-
 Jasionka
TS-11 Iskra
TS-11 Iskra 217 (n/f 1H-0217) stoi na lotnisku Rzeszów - Jasionka, w części aeroklubowej (PB).
 Rzeszów-
 Zwięczyca
Lim-5
Samolot Lim-5 (n/f 1C-0517) jest eksponatem restauracji "Pod Skrzydłami" w Rzeszowie-Zwięczycy (JC).
 
 Rzeszów-
 Zwięczyca
Ił-14P
Samolot VEB Ił-14P (n/f 14803010, znaki rejestracyjne "SP-FNM") jest eksponatem restauracji "Pod Skrzydłami" w Rzeszowie-Zwięczycy. Poprzednio należał do WSLiW Łódź-Lublinek (JC).
[fot. 3]
 
 Sarbiewo Tu-134
Sarbiewo przy drodze nr 7. Ex LOTowski Tu-134 A-3 "SP-LHF" w roli przydrożnego baru (PK)
 
 Sławacinek TS-11 Iskra
TS-11 Iskra (n/f 1H-0828) stoi przy zajeździe/motelu w miejscowości Sławacinek koło Białej Podlaskiej (WZ)
 
 Solina Mi-2
Dwa śmigłowce Mi-2 stoją przy bramie wjazdowej Zespołu Elektrowni Wodnych Solina - Myczkowce. Na śmigłowcach namalowano fikcyjne znaki rejestracyjne "SP-SAN" i "SP-SOL" (PM).
 
 Sosnowiec Mi-2
Śmigłowiec Mi-2 znajduje się w Sosnowcu przy trasie DK-1 na ul. Małobądzkiej przy stacji benzynowej (ŁS)
 
 Suchatówka TS-11 Iskra
TS-11 Iskra przy stacji benzynowej w miejscowości Suchatówka, droga nr 15 (Inowrocław-Toruń), październik 2005. (RW).
 Tarnowskie
 Góry
Ił-14
Kawiarnia Ił-14 przy stacji benzynowej przy wjeździe do Tarnowskich Gór, od strony Poznania (RW).
[fot. 3]
 
 Tomaszów
 Mazowiecki
Mi-2
Śmigłowiec Mi-2 "SP-SFN" (nr fabr. 5210015116) stoi na terenie skupu złomu w Tomaszowie Mazowieckim (wyjazd na Spałę). Śmigłowiec latał dla Ace Aviation (PK, AP).
[fot. 3]
 
 Toruń MiG-21
MiG-21 nr boczny "9015" ex 41. ELT stojący przed remizą strażacką przy ulicy Olsztyńskiej w Toruniu (PK)
 Warszawa Mi-2
Śmigłowiec stoi na terenie jednostki straży pożarnej w Warszawie przy ul. Powstańców Śląskich (PK).
 
 Wejherowo Su-20
Su-20 "6264" (n/f 74314) stoi przy hurtowni w centrum Wejherowa (PB), (PK).
 
 Władysławowo Tu-134A
Tupolew Tu-134A stoi we Władysławowie, kiedyś latał w barwach PLL LOT (ex SP-LHG, nr fabr. 3352008), teraz jest wykorzystywany jako restauracja (KC).
 Włodawa MiG-21 i Mi-2
Na prywatnej posesji przy wjeździe do Włodawy od strony Białej Podlaskiej znajdują się MiG-21 "9109" oraz Mi-2 z napisem "Błękitny Grom". Na tej posesji jest jeszcze TS-8 "Bies" (AS).
Fot. [3], Fot. [4]
 
 Wojków PZL M-24 Dromader Super
PZL M-24 Dromader Super "SP-PFC" jest ustawiony jako pomnik-huśtawka przy kąpielisku we wsi Wojków niedaleko drogi Mielec - Tarnobrzeg (JC).
Fot. [3]
 
 Wólka
 Nosowska
TS-11 Iskra
TS-11 Iskra "311" , nr fabr. 1H0311. Samolot ustawiony "w polu" przy drodze nr 698 na trasie Konstantynow - Str. Kornica (WZ).
 
 Wysokie
 Mazowieckie
Mi-2
Pięć śmigłowców Mi-2 m.in. "2703", "2948", "2950" stoją przy stacji benzynowej w kierunku na Szepietowo (WZ).
Fot. [3], Fot. [4], Fot. [5]
 
 Wyszyna
 Machorowska
MiG-21R
Nr fabr. 94R022089, nr boczny 2089, samolot stoi na posesji zakładu kamieniarskiego. Miejscowość jest oddalona o kilka kilometrów od drogi nr 74, odcinek Sulejów - Kielce.
 Zalesie Mi-2
Śmigłowiec stoi przy stacji benzynowej PETROCHEMIA PLOCK S.A. w Zalesiu na trasie Siemiatycze-Kleszczele (693). Ostatni remont w lipcu 1993 r. Malowanie według pomysłu wlascicieli stacji (W.Z.).
 
 Zawiercie Lim-6bis
Samolot znajduje się przy drodze nr 78 prowadzącej w stronę zjazdu na Ogrodzieniec zaraz za rogatkami Zawiercia (ŁS).
 
 Zgierz Mi-2Ch
Śmigłowiec Mi-2Ch "3826" ustawiony na terenie składnicy złomu w Zgierzu (PK)
 Żarnów MiG-21M
Samolot stoi przy drodze nr 74 przed Żarnowem w pobliżu stacji benzynowej. Zdjęcie z lewej przedstawia stan z lipca 2005 r. Na fotografii z prawej wygląd samolotu w 1998 r. Nr fabr. 961810, nr boczny 1810.
 


Cz. 1  |  Cz. 2  |  Cz. 3  |  Cz. 4


zestaw 5